Kiedyś trafiłam na wpis na blogu Kocia Dupa, o tym jak to możliwe by prowadzić bloga i zarabiać ileś tam miesięcznie. Genialny w swej prostocie da się streścić jednym zdaniem, bo i sam wcale nie miał więcej: pracuję na etacie (podlinkowałabym, ale chyba się gdzieś rozpłynął w cyfrowych czeluściach). I ja dziś trochę poruszę temat pracy w Kanadzie, ale tak od strony formalnej i nieco bardziej wylewnie niż kolega wyżej. Praca w Kanadzie

Tutaj pisałam o tym, jak w ramach programu IEC zdobyć roczną wizę typu work&travel do Kanady. O podróżach piszemy często, więc dla znikomej równowagi dziś tematem będzie praca. Praca na etacie – w Kanadzie zwanym rolką płacową, czyli payroll. Bo może też myślisz o pracy w Kanadzie, a wiesz na ten temat tylko tyle, że zamiast złotówek dostaje się dolary. Bo może akurat tobie udało się zdobyć pozwolenie na pracę i właśnie przygotowujesz się do wyjazdu. Albo też nie masz pojęcia, którą część Kanady wybrać. Postaram się z grubsza nakreślić sprawę, choć coś mi mówi, że krótko nie będzie. Sorry – taki mamy klimat, że Kanada Kanadzie nijak równa nie jest.

Zobacz też: Jak zdobyć pozwolenie na pracę w Kanadzie?

Nasze doświadczenie / Praca w Kanadzie

Nasze początki jak to zwykle bywa – bywały różne. Mamy na kanadyjskim koncie po kilka firm i kilka różnych stanowisk. Wszystkie w Ontario, więc to ontaryjskie prawo pracy będzie tutaj punktem odniesienia. Przyjechaliśmy na rok i nikt wtedy nie myślał o dłuższej pracy. Potem przedłużyliśmy pobyt o kolejne dwa lata, a potem zostaliśmy stałymi rezydentami.

Ja w swojej oszałamiającej kanadyjskiej karierze przez dwa tygodnie sprzedawałam prostownice w centrum handlowym, potem pracowałam w sklepie spożywczym, zahaczyłam o serwis sprzątający i pooglądałam trochę kanadyjskie domostwa. W końcu usiadłam i zajęłam się wprowadzaniem danych, płynnie przechodząc do obsługi recepcji, księgowości i kadr. Łukasz w ultra czystym clean room’ie testował kamery pod kątem wytrzymałości, potem był operatorem wielkiej spawarki MIG, a teraz odpowiada za utrzymanie sprawności linii produkcyjnej, czyli naprawia i okresowo przegląda maszyny CNC i inne ustrojstwa (jak trzeba to i biurowy ekspres do kawy naprawi).  Jak na dłoni widać, że inżynierowie mają się lepiej :p

Do rzeczy…

Ludzie mówią, że w pracy najlepsze są trzy rzeczy: piątek, wypłata i wakacje (i trudno się nie zgodzić). Piątek jest po czwartku, wypada średnio co 7 dni, a po nim jest sobota w którą zwykle nie idzie się do pracy – zupełnie jak w Polsce, nie ma się tu nad czym rozwodzić. Toteż zwinnie na tapet wjeżdza święty graal wszystkich trybików kapitalizmu, czyli….

WYPŁATA / Praca w Kanadzie

Jedno z najczęściej zadawanych pytań to: czy dobrze się zarabia w Kanadzie? A Kanada to kraj ogromny, podzielony na prowincje i terytoria, z których każde ma własną zdolność legislacyjną. Tak więc najprawdziwsza będzie znienawidzona przez zero-jedynkowych rozmówców odpowiedź: TO ZALEŻY. Nie tylko od zawodowych kompetencji pracownika, realiów rynkowych i hojności firmy, ale też od tego gdzie się kartę pracy podbija. Ustawowe stawki minimalne za jedną godzinę pracy w Kanadzie najlepiej zatem przedstawić w tabeli.

Godzinowa płaca minimalna (brutto) – 2020 r. / Praca w Kanadzie

Alberta$15.00
$13.00 Młodociani, poniżej 18 lat (maksymalnie 28 godzin w tygodniu)
British Columbia$13.85 ($14.60 od 1 czerwca 2020)
$12.70 Pracownicy serwujący alkohol ($13.95 od 1 czerwca 2020)
Saskatchewan$11.32
Manitoba$11.65
Ontario$14.00
$12.20 Pracownicy serwujący alkohol 
$13.15 Młodociani, poniżej 18 lat (maksymalnie 28 godzin w tygodniu)
Quebec$12.50
$10.05 jeśli występują napiwki
New Brunswick$11.50
Nova Scotia$11.55 Doświadczony pracownik
$11.05 Niedoświadczony pracownik
Prince Edward Island$12.25 ($12.85 od 1 kwietnia, 2020)
Newfoundland & Labrador$11.40
Yukon $12.71
Northwest Territories $13.46
Nunavut $13.00
Pracownicy federalniZależy od prowincji/terytorium, w której świadczona jest praca

Na tym etapie już pewnie widzicie w tym gąszczu, że najwięcej na start daje Alberta, a najmniej Saskatchewan (nie wiem, czy jest w ogóle sens uczyć się wymawiać tą nazwę za takie śmieszne pieniądze – sami oceńcie). No chyba, że jest się świeżakiem nieogarkiem to w Nowej Szkocji płacą jeszcze mniej. Jeśli nie macie w ręku (lub głowie) fachu, którego szuka kanadyjski pracodawca, to za same chętne do pracy ręce dostaniecie zapewne stawkę minimalną. Przynajmniej na początku. Dotyczy to np. sprzedawców i wszelkiej maści pomocników (tych od wszystkiego i tych „do przyuczenia”).

Co do pracowników serwujących alkohol (“liquor server”) to definicja mówi, że jest to pracownik, którego głównym obowiązkiem jest podawanie posiłków i/lub napojów oraz który, jako regularną część swojego zatrudnienia, podaje alkohol bezpośrednio klientom, gościom itd. w obiektach, dla których wydano zezwolenie na sprzedaż alkoholu na podstawie ustawy o kontroli i licencjonowaniu alkoholu.

Najlepiej i najgorzej płatne branże / Praca w Kanadzie

Podane wyżej liczby to oczywiście stawki minimalne i można dostać więcej – w zależności od branży, stanowiska i indywidualnego doświadczenia/stażu. Jeśli chodzi o maksymalne to wiecie – sky is the limit, ale też mierz siły na zamiary. Poniżej wykres z prowincjami/terytoriami w kolejności od najwyższej mediany rocznych zarobków do najniższej (w 2017):

Najwyższa stawka minimalna i wysoka pozycja Alberty na wykresie to nie przypadek, gdyż przemysł naftowo-gazowy (na którym opiera się gospodarka Alberty) jest jednym z tych, najlepiej płatnych – mediana rocznych zarobków w 2017 to $94 050. Podobna sytuacja jest w branży utilities, czyli dystrybucji energii i wody do kanadyjskich domostw i przedsiębiorstw ($97 130). Alberta jest bardzo częstym kierunkiem wyjazdów zarobkowych. Branże z najniższą medianą rocznych zarobków to: zakwaterowanie i usługi gastronomiczne ($15 000), sztuka, rozrywka i rekreacja ($16 350), sprzedaż detaliczna ($21 610) / Źródło: Statistic Canada

Zobacz też: Jakie podatki i składki naliczane są od zarobków?

Częstotliwość wypłat / Praca w Kanadzie

Nie zdziwcie się jeśli w Kanadzie nie skumają waszego żartu o tym, że komuś nie starcza do pierwszego. Nie są turbo bogaci, ale wielu dostaje swoje wypłaty dwa razy w miesiącu, co dwa tygodnie albo co tydzień. Grunt, żeby regularnie. My dostajemy co dwa tygodnie (bi-weekly) i ma to jedną przewagę nad opcją ,,dwa razy w miesiącu”. Otóż dwa razy w roku (w okolicach czerwca i grudnia) zamiast dwóch wypłat w miesiącu dostajemy trzy (takie nasze ,,trzynastki” ;). Bo jako, że rok ma 52 tygodnie, to daje 26 dwutygodniówek w ciągu roku vs. 24 wypłaty w systemie dwa razy w miesiącu. Wypłaty dostajemy w formie czeka, o czym między innymi pisałam w tekście „Czego nauczyliśmy się od Kanadyjczyków”.

Na godziny lub na stałą pensję / Praca w Kanadzie

W kanadyjskich ofertach pracy można znaleźć stawki godzinowe (hourly wage) lub roczne pensje (annual salary). Te drugie są odpowiednio dzielone przez stosowany przez pracodawcę harmonogram płac. My rejestrujemy czas przyjścia i wyjścia z pracy w elektronicznym systemie lub podbijamy kartę pracy (Timesheet ) i na podstawie ilości przepracowanych godzin wyliczana jest wypłata. Raz jest tych godzin więcej, raz mniej. Osobiście pierwszy raz miałam okazję pracować na godziny właśnie w Kanadzie i powiem wam, że to jest dobre 😉 Daje mi to większą elastyczność co do czasu i długości pracy. A propo…

Czas pracy / Praca w Kanadzie

W Kanadzie o pracy na pełny etat (full-time) mówi się, gdy ktoś pracuje minimum 30 godzin tygodniowo. Wszystko co poniżej to tzw. part-time, bez określania czy pół czy ćwierć. Według Statistics Canada Kanadyjczycy pracują średnio ok. 35 godzin w tygodniu przy czym uwzględnia to wszystkich pracowników, łącznie z niepełnoletnimi (od 15 lat i wzwyż). Średnia dla zatrudnionych na full-time to ponad 39 godzin.

Co do nadgodzin to płaci się za nie półtorej stawki za normalną godzinę pracy (trochę inaczej jest w New Brunswick oraz Newfoundland & Labrador), przy czym gdzie indziej zaczynają się nadgodziny w zależności od prowincji:

AlbertaPowyżej 8 godzin dziennie lub 44 godzin tygodniowo
British ColumbiaPowyżej 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo
Podwójna stawka za pracę powyżej 12 godzin dziennie
SaskatchewanPowyżej 8 lub 10 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo
ManitobaPowyżej 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo
OntarioPowyżej 44 godzin tygodniowo
QuebecPowyżej 40 godzin tygodniowo
New BrunswickPowyżej 44 godzin tygodniowo (minimum $17.50 za nadgodzinę)
Nova ScotiaPowyżej 48 godzin tygodniowo
Prince Edward IslandPowyżej 48 godzin tygodniowo
Newfoundland & LabradorPowyżej 40 godzin tygodniowo (minimum $17.10 za nadgodzinę)
YukonPowyżej 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo
Northwest TerritoriesPowyżej 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo
NunavutPowyżej 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo
Pracownicy federalniPowyżej 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo

Imigranci kontra statystyka / Praca w Kanadzie

Statystyka statystyką, ale mieszkając w Kanadzie można odnieść zupełnie odmienne wrażenie co do czasu pracy (i w miarę łatwo namierzyć źródło tych rozbieżności). Mieszkańcy Kanady (i USA) to strasznie zarobieni ludzie. Amerykański sen o sukcesie, „wielkie domy z basenami”, ale też rodziny imigrantów, które zostały w kraju pochodzenia – na to wszystko potrzeba niemałych funduszy. Tak więc tubylcy pracują na potęgę. Na godziny, na pensję, na własnej działalności, na…   Znam ludzi, którzy w tydzień robią więcej godzin niż ja w dwa.

Mississauga (Great Toronto Area)

Dłużej, ale wolniej / Praca w Kanadzie

Mam za to wrażenie, że w Kanadzie pracuje się więcej, … ale wolniej. Nie jest to oczywiście regułą (Łukasz pracował kiedyś w firmie w której nie było czasu załadować przysłowiowej taczki), ale powoli zapominam o tym, że kiedyś absolutnie wszystko było „na już”, a najlepiej ,,na wczoraj” i rzadko kiedy mieściło się w ośmiogodzinny dzień pracy.

URLOP / Praca w Kanadzie

I tu dochodzimy do najbardziej bulwersującego aspektu pracy w Kanadzie. Otóż (usiądźcie sobie proszę dla własnego bezpieczeństwa) kanadyjskie prawo pracy zapewnia nam TYLKO dwa tygodnie (10 dni roboczych!) urlopu na rok. Czujecie to? Przechodzą mnie dreszcze, gdy tylko o tym pomyśle. W Polsce bylibyśmy już dawno szczęśliwymi posiadaczami 26 dni kochanego urlopiku. Tymczasem musieliśmy przepracować 5 lat ciągiem W TYCH SAMYCH firmach, aby przysługiwały nam zawrotne trzy tygodnie (15 dni) urlopu. W tak pięknym i wielkim kraju jakim jest Kanada! Nic dziwnego, że wielu Kanadyjczyków nie zwiedziło jeszcze swojej ojczyzny – bo niby kiedy ja się pytam?! Przepraszam za wykrzykniki – ciśnienie mi skoczyło.

Należny urlop w zależności od prowincji/terytorium:

Prowincja/terytoriumNależne wakacje w skali rokuEkwiwalent wakacyjny
Alberta2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 5 latach
4% przez pierwsze 5 lat
6%  po 5 latach
British Columbia2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 5 latach
4% przez pierwsze 5 lat
6%  po 5 latach
Saskatchewan3 tyg. po roku pracy
4 tyg. po 10 latach
5.77% przez pierwsze 9 lat pracy
7.69%  po 10 latach
Manitoba2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 5 latach
4% przez pierwsze 5 lat
6%  po 5 latach
Ontario2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 5 latach
4% przez pierwsze 5 lat
6%  po 5 latach
Quebec1 dzień za każdy przepracowany miesiąc (max. 10)
2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 3 latach
4% przez pierwsze 3 lata
6%  po 3 latach
New Brunswick2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 8 latach
4% przez pierwsze 8 lat
6%  po 8 latach
Nova Scotia2 tyg. przez pierwsze 7 lat
3 tyg. po 7 latach
4% przez pierwsze 7 lat
6%  po 7 latach
Prince Edward Island2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 8 latach
4% przez pierwsze 8 lat
6%  po 8 latach
Newfoundland & Labrador2 tyg. przez pierwsze 15 lat
3 tyg. po 15 latach
4% przez pierwsze 15 lat
6%  po 15 latach
Yukon 2 tyg. po roku pracy4%
Northwest Territories2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 6 latach
4% przez pierwsze 6 lat
6%  po 6 latach
Nunavut2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 6 latach
4% przez pierwsze 6 lat
6%  po 6 latach
Pracownicy federalni2 tyg. po roku pracy
3 tyg. po 5 latach
4 tyg. po 10 latach
4% po roku pracy
6% po 5 latach
8% po 10 latach

Hmm… Może nie taki zły ten Saskatchewan? Warto jednak raz jeszcze podkreślić, że tabela dotyczy pracy w tej samej firmie, co znaczy, że jeśli zmienicie pracodawcę to licznik urlopowych lat pracy się zeruję.

Urlop może być rozliczony na trzy sposoby:

–         w czasie urlopu: jak dostajesz regularną pensję (salary), to dostajesz ją mimo, że fizycznie w pracy cię nie było (lub należne godziny urlopu są wypłacane pracownikom godzinowym)

–         do każdej wypłaty: dolicza się 4% (równowartość dwóch tygodni) lub 6% (trzy tygodnie) aktualnych zarobków.

–         raz w roku (lub dwa): 4% lub 6% rocznych lub półrocznych wypracowanych zarobków.

Ja dostaję ekwiwalent urlopu do każdego czeka, Łukasz dostaje bonusowego czeka wakacyjnego w połowie roku. Co za tym idzie, za każdym razem gdy bierzemy urlop, jest to w praktyce urlop bezpłatny (nie ma nas w pracy = mniejsza wypłata lub jej brak). Są ludzie których taka perspektywa luki w przychodach finansowych paraliżuje lub co najmniej zniechęca do opuszczania pracy. A my korzystamy z tego biorąc sobie dodatkowy bezpłatny urlop, kiedy potrzebujemy i nie stresujemy pracodawcy liczeniem, ile płatnych dni nam jeszcze przysługuje itd.

Dni ustawowo wolne od pracy / Praca w Kanadzie

W Kanadzie jest ok. 10 dni ustawowo wolnych od pracy (Statutory/Public Holidays) w ciągu roku. Jeśli zdarzy się, że trzeba w ten dzień pracować to pracownikowi przysługuje podobne wynagrodzenie jak za nadgodziny.

Prowincja/terytoriumIlość dni wolnych w rokuStawka za pracę w dzień ustawowo wolny
Alberta91,5-krotność stawki godzinowej pracownika plus średnia płaca dzienna lub standardowa stawka płacy za przepracowane godziny plus zastępczy dzień wolny
British Columbia101,5-krotność stawki godzinowej pracownika za pierwsze 12 godzin, 2-krotność stawki godzinowej powyżej plus średnia płaca dzienna
Saskatchewan10Wynagrodzenie za dzień ustawowo wolny od pracy (średnia płaca dzienna) plus 1,5-krotność stawki godzinowej za każdą przepracowaną godzinę
Manitoba91,5 x stawka godzinowa za przepracowane godziny plus średnia płaca dzienna
Ontario91,5-krotność stawki godzinowej pracownika plus średnia płaca dzienna lub regularne wynagrodzenie za wszystkie przepracowane godziny plus zastępczy dzień wolny
Quebec9Regularne wynagrodzenie za przepracowane godziny plus prawo do urlopu statutowego lub dodatkowy dzień wolny w ciągu następnych trzech tygodni
New Brunswick91,5 x regularne wynagrodzenie plus średnia płaca dzienna
Nova Scotia71,5 x regularna stawka wynagrodzenia pracownika za przepracowane godziny plus średnia płaca dzienna
Prince Edward Island71,5 x regularna stawka wynagrodzenia pracownika za przepracowane godziny plus średnia płaca dzienna
Newfoundland & Labrador62 x regularna stawka za godziny przepracowane w ten dzień lub dodatkowy dzień wolny w ciągu 30 dni, ewentualnie dodatkowy dzień urlopu
Yukon10Wszystkie przepracowane godziny płatne według obowiązującej stawki za nadgodziny plus średnia płaca dzienna lub wszystkie przepracowane godziny płatne według regularnej stawki plus dodatkowy dzień wolny.
Northwest Territories101,5 x regularne wynagrodzenie lub dodatkowy dzień wolny
Nunavut101,5 x regularna stawka za przepracowane godziny plus średnia płaca dzienna lub regularne wynagrodzenie plus dodatkowy dzień wolny
Pracownicy federalni10Co najmniej 1,5 x regularna stawka za przepracowane godziny plus średnia płaca dzienna lub dodatkowy dzień wolny w innym terminie

Święta, które nie występują w Polsce to np: Family Day, Canada Day, Victoria Day, Święto Dziękczynienia (Thanksgiving) – opowiem o nich przy innej okazji. W Polsce jest nie tylko więcej takich dni (13), ale też jest zdecydowanie więcej świąt religijnych. Te kanadyjskie są częściej ,,ruchome” i zaplanowane na piątek lub poniedziałek, co sprawia że prawie w każdym miesiącu wypada jakiś długi weekend. To stwarza nam idealne warunki do krótszych wypadów „za miasto”. Tak czy siak Kanadyjczycy mają mniej urlopu i wolnych dni w ciągu roku niż Polacy.

Są oczywiście firmy, które przyciągają pracowników lepszymi warunkami niż te gwarantowane przez Canada Labour Codekodeksy poszczególnych prowincji. Mogą np. oferować więcej urlopu już na start. Albo można się dogadać w trakcie. Ale standard jest jaki jest.

Praca w Kanadzie – koniec tematu?

Jeśli  dotarliście do tego momentu i nie zasnęliście na tabelkach, to ewidentnie temat zarobkowania w Kanadzie jest na liście waszych zainteresowań. Kolejny wpis o podatkach  i ubezpieczeniach odliczanych od wypłaty juz śmiga . Zapisz się do newslettera, aby nie przegapić kolejnych tekstów np. o tym jak się przygotować do pracy w Kanadzie. Znajomy mi kiedyś powiedział, że raz się nie zapisał, przegapił i żałował. Nie bądźcie jak ten znajomy.  Nie idźcie tą drogą.

Możecie za to udostępnić ten wpis swoim ziomkom, którzy jeszcze go nie czytali, a którzy coś tam kiedyś przebąkiwali pod nosem, że może do Kanady by sobie pojechali tylko ciekawe jak tam jest z pracą. Będą wam wdzięczni. I my też. Idźcie tą drogą 😉

I jeśli macie jakieś pytania na temat pracy w Kanadzie lub własne doświadczenia, którymi możecie się podzielić to wpisujcie je śmiało w komentarzach pod spodem. Wszyscy skorzystamy na takiej wymianie informacji.

I nie pracujcie za ciężko 😉

Sabina

Ten wpis dedykuje Gosi Leszczyńskiej, która najpierw nauczyła mnie obsługi  QuickBooksa, a potem razem kminiłyśmy jak ogarnąć więcej urlopu 😉